TBMM Anayasa Komisyonu

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) ihtisas komisyonu

Türkiye Büyük Millet Meclisi Anayasa Komisyonu, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü uyarınca faaliyet gösteren ihtisas komisyonudur.

Türkiye Büyük Millet Meclisi Anayasa Komisyonu
BaşkanYusuf Beyazıt
BaşkanvekiliMurat Alparslan
SözcüOsman Mesten
Üye sayısı27
AK Parti
13 / 27
CHP
6 / 27
DEM Parti
3 / 27
MHP
2 / 27
İYİ Parti
2 / 27
SAADET
1 / 27

28. Yasama Döneminde Komisyonun üye sayısı yirmi yedi olarak belirlenmiştir. Komisyon üyelerinin on üçü Adalet ve Kalkınma Partisi meclis grubuna, altısı Cumhuriyet Halk Partisi meclis grubuna, üçü Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi meclis grubuna, ikisi Milliyetçi Hareket Partisi meclis grubuna, ikisi İYİ Parti ve biri de Saadet Partisi meclis grubuna mensuptur. Komisyon, kendi üyeleri arasından bir başkan, bir başkanvekili, bir sözcü ve bir kâtip seçer.

Anayasa Komisyonu, Türkiye Büyük Millet Meclisinin kritik bir parçasıdır. Öncelikle, bu komisyonun görevi, Türkiye'nin Anayasası ve Meclis İçtüzüğü'nün değiştirilmesi konusundaki yasa önerilerini incelemektir. Buna ek olarak, siyasi partilerin mevzuatı, seçim düzenlemeleri, meclis üyelerinin statüsü ve hakları gibi önemli konular üzerinde çalışır. Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) gibi anayasal kuruluşlar ve bakanlıkların kuruluş ve işleyiş usulleri de bu komisyonun sorumluluk alanına girer.[1]

Ayrıca, Anayasa Komisyonu'nun iç dinamiği oldukça etkilidir. Başkan, Başkan Yardımcısı, Sözcü ve Katip üyeleri, yasama süreçlerinde kritik rol oynar. Bunlar, dokunulmazlıkların kaldırılması gibi önemli konularda görüş ve önerilerde bulunan Karma Komisyon'un temel üyelerindendir. Bu Karma Komisyon, aynı zamanda Anayasa ve Adalet komisyonlarının birleşiminden oluşur. Bu bağlamda, bu komisyonlar, Cumhurbaşkanlığı tezkereleri gibi önemli konularda danışma ve karar mekanizmalarını yürütürler.[1]

Anayasa Komisyonu, bir tasarı veya teklifin başka bir komisyonun yetki alanına girdiği durumda, konunun ilgili komisyona havale edebilir. Eğer Anayasa Komisyonu, başka bir komisyonun görüşünü almak isterse, tasarının o komisyonda değerlendirilmesini ve görüşme sonrasında geri dönmesini talep edebilir. Bu gibi durumlarda, Anayasa Komisyonu ve diğer komisyonlar arasında görüş birliği sağlandığında, Meclis Başkanı bilgilendirilir; anlaşmazlık durumunda ise konu genel kurulda ele alınır. Ayrıca, Anayasa Komisyonu'nun, bir gündem maddesinin görüşülmesini tamamlamadan önce, konunun tekrar ele alınmasına karar verme yetkisi bulunmaktadır. Anayasa Komisyonu, TBMM Genel Kurulunda komisyon başkanı ya da temsilcileri tarafından temsil edilir. Eğer toplantı yeter sayısı sağlanmamışsa, komisyon temsilcisi, önergelerin reddedilmesi veya komisyona iadesi için karar isteyebilir.[2]

Görevleri

değiştir

1. Anayasa Komisyonu'nun Görevleri

  • Meclis Başkanlığı tarafından verilen kanun tasarı ve tekliflerini inceler.
  • Tasarı ve tekliflerin Anayasaya uygunluğunu denetler ve gelişimine katkıda bulunur.
  • Özellikle Anayasa ve İçtüzük değişikliklerine öncülük eder.

2. Anayasa Komisyonu ve Özel Yetkileri

  • Seçimlerin yenilenmesine dair önergeleri görüşmek, önemli bir görevidir.
  • Yasama dokunulmazlığı ve uyumsuzluklar konusunda da etkilidir.

3. Seçimlerin Yenilenmesi

  • Anayasa Komisyonu, seçimlerin yenilenmesine dair önergeleri inceleyerek Genel Kurul'a sunar.

4. Yasama Dokunulmazlığı ve Uyumsuzluklar

  • Dokunulmazlık kaldırma istemleri Karma Komisyon tarafından incelenir.
  • Uygunsuzluklar konusunda Karma Komisyonlar ve Adalet Komisyonu birlikte çalışır.

5. İçtüzük Değişiklikleri

  • TBMM İçtüzüğü'nde değişiklik yapılması, Anayasa Komisyonu'nun raporu üzerine Genel Kurul'da görüşülür.

Komisyon üyeleri

değiştir

Mevcut olarak komisyonda 5'i kadın olmak üzere, toplam 27 üye görev almaktadır.[3]

# Milletvekili Komisyon görevi Siyasi parti Seçim çevresi
1 Yusuf Beyazıt Başkan Adalet ve Kalkınma Partisi Tokat
2 Murat Alparslan Başkanvekili Ankara
3 Osman Mesten Sözcü Bursa
4 Rabia İlhan Katip üye İstanbul
5 Haluk İpek Üye Amasya
6 Umut Akdoğan Cumhuriyet Halk Partisi Ankara
7 Murat Emir
8 Mustafa Köse Adalet ve Kalkınma Partisi Antalya
9 Uğur Poyraz İYİ Parti
10 Serap Yazıcı Özbudun Saadet Partisi
11 Ömer Faruk Hülakü Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi Bingöl
12 Cahit Özkan Adalet ve Kalkınma Partisi Denizli
13 Abdurrahim Fırat Erzurum
14 Celalettin Köse Gümüşhane
15 Adem Yeşildal Hatay
16 M. Hulki Cevizoğlu İstanbul
17 M. Cihan Paçacı İYİ Parti
18 Feti Yıldız Milliyetçi Hareket Partisi
19 Sevda Erdan Kılıç Cumhuriyet Halk Partisi İzmir
20 Gökçe Gökçen
21 Cem Şahin Adalet ve Kalkınma Partisi Karabük
22 İnan Akgün Alp Cumhuriyet Halk Partisi Kars
23 Barış Bektaş Konya
24 Ali Bozan Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi Mersin
25 Mustafa Hamarat Adalet ve Kalkınma Partisi Ordu
26 M. Levent Bülbül Milliyetçi Hareket Partisi Sakarya
27 Ayşegül Doğan Dağlı Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi Şırnak
Kaynakça:[3]

Kaynakça

değiştir
  1. ^ a b ""TBMM Anayasa Komisyonu"". TBMM. 2 Kasım 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Kasım 2023. 
  2. ^ "YASAMA DERGİSİ". TBMM Anayasa Komisyonu Oluşumu, İşleyişi ve Görevleri Mevlüt Göl. 13 Kasım 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Kasım 2023. 
  3. ^ a b "TBMM ANAYASA KOMİSYONU ÜYELERİ". TBMM. 13 Kasım 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Kasım 2023.