Duvar (film)
Duvar, Yılmaz Güney'in yazıp yönettiği 1983 yapımı filmdir. Yılmaz Güney'in, Cannes Film Festivali'nde büyük ödül Altın Palmiye'yi alan Yol filminden sonraki ilk, hayatını kaybetmeden önceki son filmidir. Ayrıca 1974 yılındaki Arkadaş filminden beri bizzat çekimlerinin başında bulunduğu ilk filmidir. Güney, 1974–1981 yılları arasını cinayetten ötürü hapishanelerde geçirdiği için bu dönemdeki filmlerinin çekimlerinde bulunamamış, filmlerini hapishaneden organize ve takip etmiştir. Duvar filminin çekimlerini ise 1983'te Fransa'da gerçekleştirmiş ve ilk olarak tekrar Cannes Film Festivali'nde göstermiştir.
![]() Filmin Fransızca afişi | |
Yönetmen | Yılmaz Güney |
---|---|
Yapımcı | Marin Karmitz |
Senarist | Yılmaz Güney |
Hikâye (eser) | Yılmaz Güney |
Oyuncular | Tuncel Kurtiz Ayşe Emel Mesçi Malik Berrichi Nicolas Hossein Isabelle Tissandier Ahmet Zîrek Ali Berktay |
Müzik | Garip Şahin[1] Setrak Bakırel Ali Dede Altuntaş Robert Kempler |
Görüntü yönetmeni | İzzet Akay |
Kurgu | Sabine Mamou |
Yapım şirketi | Güney Film |
Dağıtıcı | Özen Film (Türkiye) |
Türü | Dram, politik, epik |
Renk | Renkli |
Yapım yılı | 1983 |
Çıkış tarih(ler)i | 18 Mayıs 1983 (Cannes) 20 Ekim 2000 (Türkiye)[2] |
Süre | 117 dakika |
Ülke | ![]() Dosya:Flag of France (1794–1815, 1830–1974, 2020–present).svg Fransa |
Dil | Türkçe, Fransızca |
Konusu
değiştir1976'da Ankara Merkez Kapalı Ceza ve Tutukevi'nde, Yılmaz Güney'in de tanıklık ettiği, çocuklar koğuşunda çıkan ve tüm cezaevine yayılan bir isyan konu edilmiştir. Bu olaydan derinden etkilenen Yılmaz Güney, isyanın arkasından gönderildiği Kayseri Cezaevinde Soba, Pencere Camı ve İki Ekmek İstiyoruz ismi ile bir roman yazmış ve film yurt dışına çıkışında Fransa'da bu roman üzerinde kurulu senaryo ile çekilmiştir. Tuncel Kurtiz ve Ayşe Emel Mesçi dışındaki tüm oyuncular hayatlarında ilk kez kamera karşısına çıkmışlardır. Film Fransa'da oldukça zor şartlar altında çevrilmiştir.[kaynak belirtilmeli] Ayrıca filmin ilgi çekici bir diğer özelliği ise, az da olsa Zazaca dilinin sinemada ilk kez kullanıldığı film olmasıdır. Müzisyen Garip Şahin tarafından seslendirilen "Haydêrê" türküsü filmin unutulmazları arasındadır.
Oyuncu kadrosu ve karakterler
değiştirOyuncu | Karakter |
---|---|
Tuncel Kurtiz[3] | Tonton Ali |
Nicolas Hossein | Uzun |
Isabelle Tissandier | Hatice |
Ayşe Emel Mesçi | Siyasi |
Ahmet Zîrek | Cafer |
Ali Berktay | Şamil |
Kemal Sunal | Enfant turc |
Ali Dede Altuntaş | Pépé Ali |
Sema Kuray | Petite fille |
Malik Berrichi | Arap |
Necdet Nakiboğlu | Necdet |
Jacques Dimanche | Şevket |
Jérémie Nassif | Bonzo |
Zeynep Kuray | |
Selahattin Kuzuoğlu |
Filmin toplumsal etkisi
değiştirYılmaz Güney, filmde 12 Eylül darbesi sonrası Türkiye’yi ve insanların maruz kaldığı baskıyı cezaevi ve mahkûm benzetmeleri üzerinden anlatır. Ülkenin darbe sonrası hali ve filmden bahsederken de şu sözleri kullanmıştır:
"...Hikâye, esas olarak, bugün cezaevi haline getirilen, Türkiye'yi simgeliyor. Fakat şu anlamda büyük bir iddiası yok. Bütün toplum kesitleri, bütün olayların yansıması cezaevinde yoktur. Daha çok çocukların kişiliğinde, çocukların ruh halinde, çocukların yüzleriyle bir cezaevi gerçeği anlatılmaya çalışılıyor" (Güney 1999a: 313).
Dönemin şartlarında askerlerin yönetimde olmasını filmde hapishane çevresinde marş söyleyerek koşan askerler aracılığıyla aktarır. Ek olarak, hapishaneden sıklıkla yükselen kan ihtiyacı anonsları ile de mevcut yönetim ve düzenin kan kaybettiğini, gittikçe daha da kötüleştiğini aktarır. Dönemin ağır siyasi ve sosyal şartları filmde benzetmelerle yer bulur. Düzenin zorluğuna ve şartlara karşı çıkan herkes "komünist" ya da "devrimci" adlandırılıp siyasi tutuklu sayılırken Güney de filmde bunu bir çocuk mahkûmun şiir yazması üzerine gelişen olaylar üzerinden aktarır.
Dış bağlantılar
değiştirKaynakça
değiştir- ^ "Le Mur". www.festival-cannes.fr/. 1 Ocak 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Aralık 2016.
- ^ "Duvar (1983)". SinemaTürk. 28 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Aralık 2023.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 28 Ekim 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Ekim 2011.
3. KOYUNCU, M. (2017). Yilmaz Güney’in Politik Sinemasi Ve Duvar Filmi Üzerine Bir İnceleme.